Jaki anemometr do wentylacji grawitacyjnej i jak go dobrać

Do wentylacji grawitacyjnej najlepiej sprawdza się termoanemometr z sondą teleskopową, bo ciąg w kanałach murowanych daje zwykle od 0,1 do 1,5 metra na sekundę, a zwykły wiatraczek skrzydełkowy startuje wyżej i pokaże zero. Do tego potrzebujesz uśredniania wyniku, przeliczenia na m³/h oraz lejka do kratki, jeśli mierzysz wyciągi w łazience czy kuchni. Poniżej dowiesz się, jakie parametry sprawdzić w karcie danych, zanim zapytasz dostawcę o ofertę.

Dlaczego wentylacja grawitacyjna to trudny pomiar

W układzie grawitacyjnym powietrze porusza się dzięki różnicy temperatur i wysokości, bez wentylatora. Prędkość zmienia się w ciągu dnia, zależy od pogody za oknem i od tego, czy w mieszkaniu uchylono okno. To dlatego pomiar kontrolny w kratce potrafi pokazać raz 0,3 m/s, a po godzinie 0,1 m/s. Przyrząd musi więc mierzyć bardzo małe wartości i pozwalać na uśrednianie w czasie, inaczej wynik będzie przypadkowy.

Drugi kłopot to sam przekrój. Kratki w starszych budynkach mają różne wymiary, a kanały są często częściowo zasypane lub zwężone. Dlatego przy pomiarze liczy się nie tylko prędkość, ale i poprawne określenie pola, przez które przepływa powietrze.

Jaki typ anemometru wybrać

Termoanemometr

Mierzy chłodzenie rozgrzanego elementu i reaguje już przy kilku setnych metra na sekundę. Do ciągu grawitacyjnego to wybór podstawowy. Sonda jest delikatna, więc zwróć uwagę na osłonę i na to, czy producent podaje kompensację temperatury. Szczegółowe porównanie z wiatraczkiem znajdziesz w artykule o anemometrze skrzydełkowym i termoanemometrze do wentylacji.

Anemometr skrzydełkowy

Sprawdzi się przy wentylacji mechanicznej i na nawiewnikach, gdzie prędkość jest wyższa. Przy ciągu grawitacyjnym wirnik często się nie ruszy, a przyrząd pokaże zero mimo że powietrze płynie. Jeśli zależy ci na jednym urządzeniu do obu zadań, szukaj modelu, którego deklarowany dolny próg jest podany liczbowo.

Anemometr z lejkiem

Lejek zbiera strumień z kratki i kieruje go na czujnik, dzięki czemu pomiar jest powtarzalny. Przy małych prędkościach różnica między pomiarem bez lejka a z lejkiem bywa duża, bo strumień rozchodzi się na boki. Więcej o tym zestawie jest na stronie o anemometrze z lejkiem do kratek wentylacyjnych.

Parametry, które sprawdzić przed zakupem

• Dolny zakres pomiaru podany liczbowo, najlepiej od 0,1 m/s lub niżej.
• Rozdzielczość 0,01 m/s, żeby odróżnić 0,15 od 0,25 m/s.
• Uśrednianie w czasie, co najmniej 30 do 60 sekund na punkt.
• Przeliczenie na przepływ po wpisaniu wymiarów kratki lub kanału.
• Pamięć wyników i eksport do pliku, jeśli robisz dużo kontroli. Opisuje to strona o anemometrze z rejestratorem danych do protokołów.
• Świadectwo wzorcowania w komplecie, jeśli wynik ma trafić do dokumentu dla inwestora lub administratora.

Jak mierzyć ciąg w kratce grawitacyjnej

Zamknij okna i drzwi wewnętrzne tak, jak w typowych warunkach użytkowania, a potem otwórz jeden nawiewnik, jeśli występuje. Przyłóż lejek do kratki wyciągowej, odczekaj kilkanaście sekund na ustabilizowanie się wskazania i zapisz średnią z minuty. Powtórz w kilku kratkach i porównaj z wymaganiem projektowym. Przy dużej rozbieżności zapisz też temperaturę zewnętrzną, bo ciąg zimą i latem różni się wielokrotnie. Zasady odczytu w kanale opisuje artykuł o odczycie pomiaru w rurze wentylacyjnej, a tok całego pomiaru w tekście o pomiarach wentylacji anemometrem.

Przy jednorazowej kontroli w jednym budynku bywa rozsądniej wypożyczyć przyrząd niż go kupować. Takie sprzęty znajdziesz m.in. w wypożyczalniach sprzętu budowlanego, a gdy pomiary stają się regularne, własny przyrząd z wzorcowaniem zwraca się szybciej.

Jak przeliczyć prędkość na przepływ powietrza

Przepływ w m³/h to prędkość w metrach na sekundę razy pole przekroju w metrach kwadratowych razy 3600. Kratka 14 na 14 cm ma pole około 0,0196 m². Przy średniej prędkości 0,5 m/s daje to około 35 m³/h. Dokładnie to samo robi przyrząd z funkcją przepływu, ale warto umieć sprawdzić wynik ręcznie, bo błędnie wpisany wymiar zniekształca całość. Pamiętaj o tym, że kratka ma żaluzje i listwy, więc pole czynne jest mniejsze od wymiarów zewnętrznych. Dlatego przy kratkach z gęstym ożebrowaniem lejek dopasowany do kratki daje pewniejszy wynik niż przeliczenie z samej średniej prędkości.

Błędy, które psują pomiar

• Pomiar przy otwartym oknie lub włączonym okapie, który zasysa powietrze z kanału sąsiada.
• Zbyt krótki odczyt, bo wskazanie przy małych prędkościach stabilizuje się nawet kilkanaście sekund.
• Trzymanie przyrządu w ręku bez lejka, co zaburza strumień i daje zaniżony wynik.
• Porównywanie wyniku z innego dnia i innej temperatury zewnętrznej bez zapisania warunków.
• Użycie przyrządu bez aktualnego wzorcowania do pomiaru, który ma być dokumentem.

Jeśli robisz kontrolę dla klienta, zapisz w protokole datę, temperaturę na zewnątrz, położenie okien i numer kratki. Taki zapis zabezpiecza cię przy sporze o wynik i pozwala wrócić do tych samych warunków przy ponownym pomiarze.

Co dostaniesz od dostawcy w ofercie

Dobra oferta zawiera zakres i rozdzielczość, rodzaj sondy, informację o lejku, wzorcowanie w komplecie lub jego cenę oraz czas dostawy. Przy porównywaniu ofert zestawiaj przyrządy tej samej klasy, bo termoanemometr z lejkiem i wiatraczek bez niego kosztują różnie z dobrego powodu. Orientację w kosztach da artykuł o cenie anemometru do wentylacji.

Kiedy pomiar grawitacyjny ma sens, a kiedy lepiej zmienić układ

Jeśli średni ciąg przez cały rok jest wyraźnie poniżej wymagań, żaden anemometr tego nie naprawi. Pomiar daje jednak twardy argument przy rozmowie z zarządcą lub przy projekcie modernizacji, na przykład wymiany na wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła. Wtedy przydatna jest strona o anemometrze do rekuperacji i regulacji wentylacji, bo do regulacji potrzebujesz innego zakresu niż do kontroli ciągu.

Najczęstsze pytania

Jaki anemometr do wentylacji grawitacyjnej

Termoanemometr z sondą teleskopową i lejkiem. Powinien mierzyć od około 0,1 m/s, uśredniać wynik w czasie i przeliczać go na m³/h. Wiatraczek skrzydełkowy zwykle nie reaguje na tak niski ciąg.

Czy anemometr skrzydełkowy zmierzy wentylację grawitacyjną

Rzadko. Wirnik zaczyna się obracać dopiero od około 0,3 do 1 m/s, a ciąg grawitacyjny jest często niższy. Wskazanie zero nie oznacza wtedy braku przepływu, tylko brak reakcji czujnika.

Jak sprawdzić, czy wentylacja grawitacyjna działa

Zmierz prędkość w kratce przy zamkniętych oknach i oblicz przepływ z pola kratki. Porównaj z wymaganiem dla danego pomieszczenia. Pomiar powtórz przy różnej temperaturze na zewnątrz, bo wynik zmienia się z pogodą.

Czy potrzebuję świadectwa wzorcowania

Jeśli wynik trafia do protokołu dla inwestora lub administratora, tak. Do własnej orientacji nie jest potrzebne, ale ułatwia obronę wyniku przy sporze.

Dobierz anemometr do swojego zadania

Opisz miejsce pomiaru, spodziewane prędkości i to, czy potrzebujesz zapisu, a dobór na stronie głównej przygotuje parametry i zapytanie do dostawców. Dzięki temu porównujesz oferty tej samej klasy, zamiast zgadywać po cenie.