Różnica między anemometrem a wiatromierzem

Dwie nazwy związane z pomiarem powietrza

Anemometr i wiatromierz to określenia często stosowane do przyrządów mierzących prędkość ruchu powietrza. W codziennym języku wiatromierz kojarzy się przede wszystkim z pogodą i pomiarami na zewnątrz, natomiast anemometr także z wentylacją, badaniami technicznymi i laboratorium. Nie jest to jednak ścisły podział konstrukcji ani jakości urządzeń. Sama nazwa nie informuje, jak działa czujnik, jakie ma ograniczenia i czy mierzy kierunek. O przydatności do zadania decydują właściwości opisane w dokumentacji oraz prawidłowa metoda wykonania pomiaru.

Co mierzy przyrząd

Podstawową mierzoną wielkością jest prędkość powietrza. Niektóre urządzenia określają również kierunek albo składowe wektora prędkości. Inne potrzebują do tego osobnego czujnika kierunku. Temperatura lub obliczony strumień objętości to dodatkowe informacje, które mogą być dostępne w konkretnym zestawie. Wskazanie wydajności wentylacji często powstaje przez przeliczenie prędkości i podanego pola przekroju. Nie oznacza to bezpośredniego pomiaru całej objętości przepływającego powietrza. Przeglądając anemometry, warto zatem oddzielać wielkości mierzone od wartości obliczanych przez urządzenie.

Konstrukcja czujnika ma większe znaczenie niż nazwa

Rozwiązania mechaniczne

Czujnik czaszowy wykorzystuje ruch zespołu czasz obracających się pod wpływem wiatru. Jest spotykany w instalacjach prowadzących ciągłe obserwacje. Czujnik skrzydełkowy ma wirnik, którego oś trzeba odpowiednio ustawić względem strugi powietrza. Może służyć do pomiaru w terenie lub w instalacji wentylacyjnej, zależnie od wykonania. Dla obu konstrukcji istotne są próg rozruchu, tarcie łożysk i bezwładność. Zabrudzenie albo uszkodzenie mechanizmu może zmienić wskazania, nawet jeśli wyświetlacz nadal działa i pokazuje pozornie wiarygodne wartości.

Pomiar cieplny i ultradźwiękowy

Czujnik cieplny wiąże prędkość z odbieraniem ciepła przez przepływające powietrze. Jego odpowiedź zależy od konstrukcji oraz kompensacji wpływu warunków otoczenia. Czujnik ultradźwiękowy wykorzystuje różnice czasu przejścia dźwięku pomiędzy przetwornikami, co pozwala wyznaczać odpowiednie składowe prędkości. Brak wirujących części nie usuwa wszystkich ograniczeń pomiaru. Znaczenie nadal mają geometria, orientacja, opady i stan powierzchni czujnika. Żadna z tych zasad działania nie wynika jednoznacznie z użycia nazwy anemometr albo wiatromierz w opisie urządzenia.

Przyrząd ręczny i instalacja stała

Urządzenie ręczne daje swobodę wyboru punktu i pozwala porównywać miejsca. Wymaga jednak kontroli ustawienia sondy oraz wpływu osoby wykonującej pomiar. W instalacji stałej łatwiej zachować położenie czujnika i prowadzić zapis zmian, ale trzeba starannie zaplanować montaż, zasilanie i dostęp serwisowy. Wiatromierz stacjonarny może dostarczać danych do obserwacji warunków przez dłuższy czas. O jakości tych danych decydują również ekspozycja, ustawienia uśredniania i możliwość rozpoznawania przerw w pomiarze.

Dlaczego pomiar wentylacji wymaga osobnej uwagi

Przepływ w kanale jest ograniczony ścianami i często ma nierównomierny profil prędkości. Kolana, przepustnice i wentylatory mogą wywoływać zawirowania. Sonda musi mieścić się w badanym przekroju, a jej wpływ na przepływ powinien być uwzględniony. W terenie ważniejsze mogą być odporność na pogodę i reprezentatywność miejsca obserwacji. Nie należy więc zakładać, że dowolny przyrząd nazwany anemometrem nadaje się do kanału, a każdy wiatromierz wyłącznie na zewnątrz. Potrzebne jest porównanie warunków badania z przeznaczeniem konkretnej konstrukcji.

• Sprawdź rodzaj sondy i wymagany sposób ustawienia.
• Porównaj zakres z prędkościami występującymi w zadaniu.
• Oceń niepewność w używanej części zakresu.
• Ustal, czy potrzebujesz kierunku i rejestracji danych.
• Przeczytaj wymagania dotyczące czyszczenia i wzorcowania.

Jak porównywać opisy urządzeń

Najlepiej zacząć od pytania, jaki wynik ma zostać uzyskany i do czego będzie wykorzystany. Następnie porównaj dokumentację pomiarową, warunki pracy i sposób prezentacji danych. Rozdzielczość ekranu nie jest miarą niepewności, a szeroki zakres nie gwarantuje dobrego pomiaru przy jego dolnej granicy. Zwróć uwagę także na możliwość zachowania tej samej procedury w kolejnych badaniach. Nazwy anemometr i wiatromierz mogą pomóc znaleźć odpowiednią grupę urządzeń, ale ostateczny wybór powinien wynikać z fizyki pomiaru i wymagań zastosowania.